Techniek & uitrusting

01 — Aandrijving

Motor & keerkoppeling door de jaren heen

1937 (bij eerste registratie) — motor origineel 8 september 1926

Kromhout, 26 pk, motor nr. 3845 (type M2)Kromhout

Eerste bekende motorisering aan boord, genoemd op de visserijregistratiekaart YE-14. Gasoliemotor (ruwoliemotor), 1 cilinder. De originele motorkaart uit het Kromhout-fabrieksarchief (fabrieks-no. 47, serie 229) laat zien dat deze motor op 8 september 1926 is afgeleverd aan H. Poire te Heist-aan-Zee, besteld via de Antwerpse handelaar E. Wauters Frères — pas later, in rode inkt bijgeschreven, gekoppeld aan "A. Pekaar YE14". Deze ontdekking was in het onderzoek naar de scheepsgeschiedenis meer dan een detail: het feit dat de motor al elf jaar oud was toen hij in 1937 "voor het eerst" op de kaart verschijnt, was precies de aanwijzing die de zoektocht naar een oudere, vóór-1937-geschiedenis van het casco op gang bracht — zie de werf-pagina voor hoe dat spoor uiteindelijk bij YE-79 (1912) uitkwam. Bron: Kromhout-fabrieksarchief, motorkaart 3845 & bouwbrief-ledger serie 229

1926–1937, vóór Pekaar

De ontbrekende tussenstap ingevuld: kotter "Henri Marie", Heist-aan-Zee

Externe bron (kotterspotter.nl, vissersschepen-archief) documenteert een Belgische kotter, in 1914 gebouwd bij R. Panesi in Zeebrugge, vanaf 1929 geregistreerd als H 19 "Henri Marie" van Henri Vantorre uit Heist-aan-Zee, met als motor "26 pk Kromhout nr. 3845 uit 1926." In 1937 kreeg dit schip een nieuwe, zwaardere motor (50 pk A.B.C.) — motor 3845 kwam daarmee vrij, in exact hetzelfde jaar dat Pekaar zijn "26 pk Kromhout" voor het eerst op de YE-14-kaart liet noteren. Zelfde plaats (Heist-aan-Zee) en jaar (1926) als op onze eigen motorkaart, onafhankelijk bevestigd. Vult de eerder "niet volledig te reconstrueren tussenstap" nu in met een naam, plaats en aannemelijke aanleiding. Bron: kotterspotter.jouwweb.nl — VLI (Vlissingen), VLI 17 · zie ook werf.html

Bevestigd: motor 10620 hoort bij een ánder, later YE-14-schip

Het Kromhout-archief bevat ook een tweede motor die aantoonbaar bij "YE-14"/de familie Pekaar hoorde: motor nr. 10620 (type 2-H-3), fabrieksnieuw afgeleverd op 18 maart 1944. De reparatiekaarten laten een ononderbroken "YE-14"/Pekaar-geschiedenis zien die doorloopt tot in 1964 — met reparaties in 1952, 1953, 1954, zelfs nog in 1957 — terwijl ons eigen casco de YE-14-registratie al op 14 januari 1949 verliet, verkocht aan Johannes de Rooij en Wilhelmus Stael, en verderging als "De Hoop" (GRA-2) — zie de tijdlijn.

Bevestigd door de huidige eigenaren zelf: de familie Pekaar is altijd blijven vissen onder het YE-14-nummer — met steeds een ander schip als de voorganger werd afgestoten of verkocht — en doet dat tot op de dag van vandaag nog. Motor 10620 (en zijn latere opvolger, motor nr. 17389, type 8-TS-117, vanaf 1964) hoort dus bij een van die opvolgende YE-14-schepen, niet bij ons casco. Motor 10620 zelf ging in juli 1964 terug naar de fabriek en werd verkocht aan H. van der Meer uit Rotterdam, voor diens schip "Adriana" — nadrukkelijk een andere, latere "Adriana" dan een van onze eigen scheepsnamen.

Conclusie voor dit dossier: alleen motor 3845 was de eerste motor aan boord van óns casco. Motor 10620/17389 staat op de archiefpagina gedocumenteerd als waardevolle, maar niet aan ons casco gerelateerde geschiedenis van de doorlopende YE-14-vissersfamilie Pekaar.

27 april 1957

Deutz, 60 pk (type A3M220, 3-cilinder)Deutz

Ingebouwd tijdens de verlenging van het casco naar 17,50 m (zie tijdlijn). Motornummer 328690/92. Deze motor bleef aan boord tot in de Laisser Dire/Catherina-periode. Robert Frey bevestigt dit zelf in zijn scheepsbeschrijving: "a heavy engine for those days was put in: 3 cylinder airstart Deutz diesel of 60 Hp" — genoemd in één adem met de boeg-vervanging bij werf Verras in De Paal, zie werf.html.

1978

Twin Disc MG-165 marine gear

Correspondentie van British Twin Disc Ltd aan Robert Frey (april 1978) bevestigt de aanschaf/levering van een handleiding voor een Twin Disc MG-165 keerkoppeling — een andere dan de "mech coupling 3:1" die Frey later beschrijft. Mogelijk een tussentijdse vervanging of een reserve-onderdeel; niet volledig te herleiden.

vóór ca. 1997 (Frey-periode)

Cummins, 125 pk (1450 rpm, intercooler)Cummins

Uit Frey's uitgebreide, getypte scheepsbeschrijving: "Present main engine: 125 HP Cummins diesel @ 1450 RPM, INTERCooler, electric start, mech coupling, 3:1 reduction." Elektrisch systeem met twee 12V-accu's in serie (24V), plus een Lister-noodstartset om de accu's op te laden.

2006

John Deere PowerTech, 180 pkJohn Deere

De huidige hoofdmotor (4045- of 6068-serie, 4,5–6,8 liter). Aandrijving via een Python-Drive stuwdruklager/homokinetische koppeling-unit (P1000-G/P1500-G-serie) — dit ontkoppelt de motorophanging trillingstechnisch van de schroefas.

Motorruimte

De John Deere-motor, met een Victron Energy-omvormer/lader voor het elektrische systeem — de opvolger van Frey's 12V-accu's in serie.

02 — Besturing

Van houten stuurwiel tot hydrauliek

Het karakteristieke houten stuurwiel is bewaard gebleven, maar zit tegenwoordig op een modern hydraulisch stuursysteem.

Stuurhut interieur met stuurwiel, EMC-hendel en instrumenten

Huidige stuurhut

Hydraulische besturing + EMC-bediening

Vetus HT1028 hydrauliekunit met Vetus 'Follow-Up'-stuursysteem: het stuurwiel geeft direct de gewenste roerstand aan, in plaats van "draaien tot het goed voelt". De motor wordt bediend via een Hydronautica EMC-hendel (Electronic Motor Control) rechts van het stuurwiel.

Boegschroef

Vetus Bow-Prop, elektrisch/hydraulisch aangedreven (23–130 kgf-reeks naar gelang uitvoering) — geeft manoeuvreerbaarheid op krappe plekken zonder de hoofdmotor te belasten.

Anker (toen)

Uit Frey's beschrijving: een elektrische, riemaangedreven ankerlier met 360 m ketting — een fors grotere capaciteit dan gebruikelijk voor een schip van deze omvang, passend bij zijn verre reizen.

Anker (nu)

Vetus ALFX III elektrische ankerlier (Vetus den Ouden N.V., Schiedam) — 1000 W, hijsvermogen 350 kg, gewicht 20 kg. Een modernere, compactere opvolger van Frey's riemaangedreven exemplaar.

Voorpiek

De Vetus ALFX III, met reserveschroef en fender op de achtergrond.

04 — Extra details uit Frey's eigen beschrijving

Wat de schipper zelf optekende

Naast het eerder gevonden "Short resume" (zie documentenarchief, pagina 14) dook een tweede, uitgebreidere getypte beschrijving van Robert Frey op. Een paar sfeervolle en technische details:

Stuurhut

Volledig stalen stuurhut met rondom zicht ("360° visibility"), beveiligingsglas in alle ramen, geen hout aan de buitenkant. Kompas op de hulpmast, 2 VHF-radio's (merk Sailor) — één met vaste noodfrequentie, één met 28 voorkeurskanalen.

Casco-onderhoud

Frey liet de romp laten zandstralen en volledig thermisch verzinken (~9 jaar voor het schrijven van dit document), daarna in tweecomponentenverf gezet. Om de vier jaar op de helling voor hogedrukreiniging.

Brandstof & bereik

Twee tanks (300 en 1800 liter, samen ~450 gallon) — genoeg voor de vaart van Gent naar de Middellandse Zee in ongeveer 30 dagen, met 75 gallon marge.

Rolstabilisatie

Rolkimmen ("rolling chocks") aan de romp voor extra stabiliteit bij zwaar weer (vanaf windkracht 8).

Achterdek

Een kleine davit/lier over de spiegel, gebruikt om de schroef te wisselen, spullen uit de motorruimte te hijsen, of het vistuig binnen te halen.